Ειδικά Θέματα: Τεχνητή Νοημοσύνη και Ψηφιακή Κοινωνία της Διακινδύνευσης [Σεμινάριο]

Το σεμιναριακό μάθημα εμβαθύνει στην ψηφιακή κοινωνία της διακινδύνευσης, όπως αυτή διαμορφώνεται στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, των αλγορίθμων, των μεγάλων δεδομένων, και σε συνθήκες υβριδικότητας μέσω κοινωνιοφυσιοτεχνικών συναρμογών. Αξιοποιούνται, συνδυαστικά, συμβολές από τα πεδία της κοινωνιολογίας της διακινδύνευσης και της αβεβαιότητας, της πιστήμης και της τεχνολογίας, της κοινωνιολογίας της τεχνητής νοημοσύνης/των αλγορίθμων και των μεγάλων δεδομένων, και της ψηφιακής κοινωνιολογίας. Οι ομάδες εργασίας που θα συγκροτηθούν θα επεξεργαστούν, αρχικά, προσεγγίσεις που εστιάζουν σε νέες θεωρητικοποιήσεις των διακινδυνεύσεων όπως της «παγκόσμιας διακινδύνευσης ψηφιακής ελευθερίας», της «ψηφιακής κοινωνίας της διακινδύνευσης» ή της «κυβερνοδιακινδύνευσης». Τα ανωτέρω εξετάζονται συνδυαστικά των προβληματισμών που διατυπώνονται ως προς τα επεξηγηματικά όρια της κοινωνικής θεωρίας και την αγνόηση των «μη ανθρώπινων άλλων», καθώς επίσης και το πώς, στο πλαίσιο της σχεσιακής υλικότητας, ετερογενείς δρώντες/οντότητες αλληλοεπιδρούν και διαμορφώνουν συνθήκες διακινδυνεύσεων. Σε αυτά τα συμφραζόμενα, αναδεικνύονται πτυχές τόσο της «αλγοριθμικής εμπρόσθετης δράσης», όσο και της «αλγοριθμικής αντίστασης». Εν συνεχεία, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές θα εμβαθύνουν στον τρόπο διαμόρφωσης των ταυτοτήτων και στους μετασχηματισμούς που συντελούνται στους θεσμούς σε συνθήκες αναστοχαστικής νεωτερικότητας, άρρηκτα συνδεδεμένα, μεταξύ άλλων, με την παγκοσμιοποίηση, τα νέα συστήματα κινητικότητας, το «νέο ατομικισμό» και τις νέες μορφές σωματοποίησης‧ στα χαρακτηριστικά της σημερινής υβριδικής κοινωνίας και των νέων μορφών δικτύωσης‧ στη σχέση τεχνοεπιστήμης και κοινωνίας‧ καθώς επίσης και στις προκλήσεις που δημιουργούνται στην κοινωνική έρευνα. Διαμέσου των παραπάνω αναδεικνύονται τόσο η σημασία της διακινδύνευσης ως δομικό χαρακτηριστικών των σημερινών «αλγοριθμικών κοινωνιών», όσο και οι νέες μορφές συναισθηματικής εμπειρίας στην εποχή της «αλγοριθμικής οικειότητας». Τα ανωτέρω εξετάζονται με εστίαση στα φαινόμενα της τεχνητής νοημοσύνης, των αλγορίθμων, των μεγάλων δεδομένων και σε συνθήκες εκτεταμένης ψηφιοποίησης, καθιστώντας τις διακινδυνεύσεις ρευστές, απρόβλεπτες, και δύσκολα ελεγχόμενες ή παραγόμενες μέσω των αβέβαιων μορφών γνώσης και πρακτικών έρευνας. Συνακόλουθα, το πλαίσιο των πολιτικών, της ηθικής και του δικαίου που αφορούν στις ψηφιακές τεχνολογίες διαμορφώνεται με όρους (αν)ασφάλειας, οδηγώντας στην υποχώρηση της εμπιστοσύνης προς την επιστήμη, τους θεσμούς και στις ανθρώπινες σχέσεις. Υπό το ανωτέρω πρίσμα, διερευνώνται ζητήματα όπως αυτά του ψηφιακού χάσματος και των ψηφιακών δικαιωμάτων. Ειδική εστίαση δίνεται σε πτυχές της δεδομενοποίησης, της αρχειοπαρακολούθησης/ρευστής επιτήρησης και της αναπαραγωγής μεροληψιών μέσα από το «άνοιγμα των μαύρων κουτιών». Τα κεντρικότερα ζητήματα που προκύπτουν σε σχέση με τα τεχνολογικά συστήματα ΤΝ, αφορούν στη μη αξιολογική ουδετερότητα και την εγγενή αδιαφάνεια, στη μη λογοδοσία, στη μη απόδοση ευθύνης, στην έλλειψη διακριτικής ευχέρειας και ενσυναίσθησης, και στην αναπαραγωγή ανισοτήτων και διακρίσεων. Τα ανωτέρω αποτελούν τη γέφυρα για την επεξεργασία συγκεκριμένων παραδειγμάτων σε πεδία όπως, μεταξύ άλλων, της διακυβέρνησης, της εργασίας, του περιβάλλοντος, της εκπαίδευσης, της μετανάστευσης, της υγείας, του αθλητισμού, του ελεύθερου χρόνου, του εγκλήματος και του κοινωνικού ελέγχου, αναδεικνύοντας πτυχές των σημερινών υβριδικών διακινδυνεύσεων.