Εφαρμοσμένη – Κλινική Κοινωνιολογία και Τέχνη: Βασικές Έννοιες και Αρχές

Το μάθημα Κλινική Κοινωνιολογία και Τέχνη επικεντρώνεται στην ανάλυση των κοινωνικών προβλημάτων. Μια δυναμική παράμετρος του μαθήματος εστιάζει στην «έρευνα μέσω της τέχνης», στην ανάδειξη των κοινωνικών προβλημάτων μέσω των καλλιτεχνικών ερευνητικών πρακτικών. Η Κλινική Κοινωνιολογία εστιάζει σε πλέγματα κοινωνικών σχέσεων (συνθήκες εργασίας και συνθήκες ζωής) και στις πολιτισμικές διαμεσολαβήσεις (βιώματα, πρακτικές, έξεις, παραστάσεις κ.λπ.) που συγκροτούν και διαπερνούν το κοινωνικό δεσμό (βιογραφικές ασυνέχειες και συνέχειες ατόμων και ομάδων) παράγοντας κοινωνικούς διαχωρισμούς (τάξη, φύλο, «φυλή» κ.λπ.), επομένως υποκειμενικότητα και κοινωνία. Ως εκ τούτου η Κλινική Κοινωνιολογία οφείλει να επεξεργαστεί θεωρητικά και μεθοδολογικά τα αναλυτικά εργαλεία που θα συμβάλλουν στη κατανόηση των κοινωνικών συγκρούσεων όπως εξατομικεύονται στις κοινωνικές βιογραφίες ατόμων και ομάδων ιστορικοποιώντας επίσης τους διαχωρισμούς του κυρίαρχου λόγου (Discourse) για το κοινωνικό σώμα (κανονικό/παρεκκλίνων, υγιές/παθολογικό, καθαρό/βρώμικο, αρτιμελές/πλημμελές κ.ο.κ.). Η αποπραγμοποίηση αυτών των διαχωρισμών και η ανάδειξη της ιστορικότητάς του, ότι αυτοί προέκυψαν ιστορικά και δε συνιστούν «φυσική κατάσταση», θα παράξει με τη σειρά του μέσα και πόρους (γνωστικούς, πολιτισμικούς, πολιτικούς) ώστε τα ίδια τα άτομα και οι ομάδες (κοινωνικά υποκείμενα) να γίνουν υποκείμενα, της ιστορίας τους παρεμβαίνοντας στη κοινωνική εξέλιξη, τόσο στη σφαίρα ορισμού της πραγματικότητας (σχέσεις ισχύος/εξουσίας) όσο και στο σύστημα κατανομής των πόρων (εργασία, υγεία, εκπαίδευση, ασφάλεια, στέγη κ.λπ.). Αποκτώντας επίσης μέσα από τη κοινωνική δράση ένα χειραφετητικό Habitus (έθος), Μ’ αυτή την έννοια ο/η κλινικός κοινωνιολόγος συμβάλλει ώστε τα ίδια τα κοινωνικά υποκείμενα να κατανοήσουν τη κοινωνική τους θέση (ταξική, έμφυλη, πολιτισμική, αναπηρική κ.ο.κ.), να ενταχτούν σε συστήματα σχέσεων και κοινωνική δίκτυα για να αναδειχτούν σε υποκείμενα δράσης (ατομικά και συλλογικά). Σε μεγάλο βαθμό η Εφαρμοσμένη Κλινική Κοινωνιολογία και Τέχνη ξεκινώντας διαθεματικά, από το πρόβλημα (υγεία, εκπαίδευση, χώρος, αισθητική κρίση, έμφυλη βία κ.λπ.) υποδεικνύει το διεπιστημονικό χαρακτήρα αυτών των παρεμβάσεων ρίχνοντας γέφυρες προς τις άλλες επιστημονικές πειθαρχίες (ψυχολογία, πολιτισμική ανθρωπολογία, κοινωνική εργασία κ.ά.) που έχουν επίσης ως αντικείμενο τη κοινότητα, τη διϋποκειμενική εμπειρία («κοινωνικοί κόσμοι») και τον κοινωνικό ψυχισμό (διεπιστημονικότητα). Ζητούμενο αυτού του μεθοδολογικού εγχειρήματος που «αίρει» εν μέρει τον κατεστημένο διαχωρισμό μεταξύ επιστήμης και τέχνης είναι η σύγκληση της διεπιστημονικής κοινωνικής έρευνας με τη καλλιτεχνική δημιουργία ώστε οι επιστημονικές πρακτικές να έρθουν πιο κοντά στο φυσικό αντικείμενο που είναι η ανθρώπινη συνθήκη (κοινωνία και κοινωνικός ψυχισμός).