Κοινωνιολογία της Οικογένειας και της Οικειότητας [Σεμινάριο]

Συχνά η οικογένεια εκλαμβάνεται ως ένας θεσμός, ο οποίος υπήρχε πάντα στην ίδια μορφή και με τις ίδιες λειτουργίες. Έτσι η οικογένεια δεν έχει χρόνο και εμφανίζεται άχρονη. Ακριβώς γι’ αυτό η οικογένεια θεωρείται μια φυσική κατάσταση. Από την άλλη η γενίκευση της μισθωτής εργασίας με τη συνακόλουθη εμπέδωση της «πυρηνικής» οικογένειας και τις μετατοπίσεις στην οικογενειακή και προσωπική ζωή συνέβαλαν στη συναισθηματικοποίηση τον οικογενειακών σχέσεων αλλά και σ’ ένα «εκδημοκρατισμό» του οικογενειακού δεσμού (αποδέσμευση σεξουαλικότητας από την αναπαραγωγή κ.λπ.). Συνεπώς η ανάδειξη του κοινωνικό-ιστορικού πλαισίου που διαμορφώνει κάθε φορά νέες μορφές οικογενειακότητας σε συνάρτηση με κοινωνικό-πολιτισμικούς παράγοντες που διαμορφώνουν με τη σειρά τους διαφορετικές πρακτικές οικειότητας (σεξουαλικές πρακτικές, αγάπη, έρωτας κ.λπ.) στις σύγχρονες κοινωνίες συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση κατανόησης του βιωμένου κόσμου της οικογένειας. Αν η ιστορικοποίηση της οικογένειας επιτρέπει να αντικειμενοποιήσουμε την οικογένεια, να την εξετάσουμε δηλαδή ως κοινωνική σχέση, πως αυτή υποκειμενοποιείται μέσα από βιωματικές και ψυχολογικές διεργασίες προσδιορίζοντας τις ατομικές ιστορίες των μελών της; Πως το βίωμα εξατομικεύεται για να γίνει υποκειμενική εμπειρία προσδιορίζοντας σχέδια ζωής και διαδρομές (κοινωνική ανέλιξη, κοινωνική έκπτωση, κοινωνική καθήλωση κ.λπ.); Πως το αντικειμενικό, η κοινωνική ιστορία, η ταξική θέση και το πολιτισμικό περιβάλλον της οικογένειας, συνδέεται με το υποκειμενικό; «Πως η ιστορία γίνεται σώμα»; (P.Bourdieu). Ποιοι κοινωνικό-ιστορικοί καθορισμοί παράγουν το κοινωνικό και το συλλογικό που όταν συναρθρώνεται με το ψυχικό-συναισθηματικό στο πεδίο της οικογενειακής ζωής διαμορφώνουν μοναδικές βιογραφίες, ατομικότητες, που φέρονται στις υποκειμενικές ιστορίες των ατόμων; Κοντολογίς με ποιο τρόπο τα άτομα ως παράγωγα μιας ιστορίας μπορούν να αναστοχαστούν πάνω στη ζωή τους, να επεξεργαστούν τα βιώματα και τις αντιφάσεις που τα διαπερνούν και να γίνουν υποκείμενα της ιστορίας τους;