Ποιοτικές Μέθοδοι και Τεχνικές των Κοινωνικών Επιστημών

Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων του μαθήματος Ποιοτικές Μέθοδοι & Τεχνικές των Κοινωνικών Επιστημών, παρουσιάζεται αναλυτικά η παράδοση της ποιοτικής έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες και η σχέση της με μεθοδολογικά ζητήματα και θέματα χρήσης των διαφόρων τεχνικών έρευνας. Ειδικότερα, η έμφαση θα δοθεί αφενός στα πολλαπλά ζητήματα σχεδιασμού της μεθοδολογικής στρατηγικής που ακολουθείται αφετέρου στα διάφορα προβλήματα εφαρμογής των ποικίλων ερευνητικών τεχνικών (π.χ. βιογραφική-αφηγηματική συνέντευξη, ανοιχτό ερωτηματολόγιο, ημιδομημένες & ομαδικές συνεντεύξεις, ομάδες εστίασης, συμμετοχική παρατήρηση, ημερολόγια, αρχεία, αλληλογραφία, τεκμήρια πολλαπλών ειδών, κτλ). Αρχικά, θα αναλυθούν οι σημαντικότερες θεωρητικές παραδόσεις της ερμηνευτικής μικροκοινωνιολογίας, απόρροια της οποία αποτελεί η ποιοτική προσέγγιση, (π.χ. φαινομενολογία, συμβολική αλληλόδραση, θεμελιωμένη θεωρία, κριτική εθνογραφία, εθνομεθοδολογία, κτλ) για να υπάρχει μια θεωρητική εποπτεία της σχετικής συζήτησης.
Στη συνέχεια, οι προβληματισμοί που εγείρουν οι διαφορετικές θεωρητικές προτάσεις θα συσχετιστούν με μια πλειάδα από μεθοδολογικά ζητήματα εφαρμογής τους στην μελέτη του «πραγματικού» κοινωνικού κόσμου και των δρώντων υποκειμένων.
Επίσης, θα αναλυθούν κριτικά οι διαφορετικές μεθοδολογικές τεχνικές συλλογής δεδομένων (π.χ. συμμετοχική παρατήρηση, εθνογραφία, βιογραφική-αφηγηματική συνέντευξη, συνεντεύξεις με ειδικούς, σε βάθος συνέντευξη, ημι-δομημένη συνέντευξη, ομάδες εστίασης, κτλ), ο συνδυασμός και η αλληλοσυμπλήρωση διαφορετικών ειδών εμπειρικού υλικού (π.χ. γραπτά τεκμήρια και προφορικές πηγές) και τα ηθικά και πολιτικά ζητήματα που εγείρονται από την μελέτη διαφόρων ατόμων και κοινωνικών ομάδων κτλ. Στο τέλος των διαλέξεων, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα κληθούν να συντάξουν ένα, έστω πρωτόλειο, ερευνητικό σχέδιο, δηλαδή μια σύντομη πρόταση που να συνοψίζει ένα ερευνητικό πρόγραμμα στις διάφορες φάσεις του.
1η Εβδομάδα: Εισαγωγή
2η Εβδομάδα: Η επιστήμη ως σύστημα ταξινόμησης
3η Εβδομάδα: Θετικισμός
4η Εβδομάδα: Ερμηνευτική
5η Εβδομάδα: Μικροκοινωνιολογία και ποιοτική έρευνα
6η Εβδομάδα: Η Συμβολική Αλληλεπίδραση, η Κριτική Εθνογραφία και η Θεμελιωμένη Θεωρία
7η Εβδομάδα: Η Φαινομενολογία και η κοινωνική κατασκευή της πραγματικότητας
8η Εβδομάδα: Η Εθνομεθοδολογία και η μελέτη της επιτέλεσης της καθημερινής ζωής
9η Εβδομάδα: Η είσοδος στο πεδίο της έρευνας. Η συμμετοχική παρατήρηση και η εθνογραφία πεδίου
10η Εβδομάδα: Η συνέντευξη και οι ομάδες εστίασης
11η Εβδομάδα: Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας
12η Εβδομάδα: Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας
13η Εβδομάδα: Κλείσιμο Μαθήματος